Die Ekurhuleni-metro se vroeëkinderontwikkelingsprogram (VKO) is ’n treffende voorbeeld van hoe miljoene rande aan infrastruktuur bestee word, maar nie alle gemeenskappe wat daarby moes baat vind, bereik nie.
Die oorspronklike boukoste van die drie sentrums beloop sowat R57,4 miljoen – R20 miljoen vir Vosloorus, R20 miljoen vir Edenpark en R17,4 miljoen vir Tsakane. Hierdie bedrae weerspieël slegs die aanvanklike kapitaalkoste en sluit nie die voortgesette uitgawes aan sekuriteit, instandhouding, herstelwerk en herhaalde opknappings in nie.
Edenpark was nog nooit in bedryf nie. Vosloorus is steeds nie in bedryf nie en is swaar getref deur diefstal, veiligheidsprobleme en gebrekkige instandhouding. Tsakane sukkel voort met onopgeloste infrastruktuur- en huurprobleme.
Die departement van maatskaplike ontwikkeling het in November 2025 onderneem dat Edenpark en Vosloorus ten volle funksioneel sou wees en dat die Tsakane-huurooreenkoms teen Maart 2026 afgehandel sou wees. Daardie sperdatum het verstryk sonder die beloofde uitkoms.
Die metro se eie verslae dui op onsuksesvolle voorsieningskettingbestuursprosesse om geskikte operateurs aan te stel, asook voortgesette vandalisme en meningsverskille tussen departemente oor wie vir instandhouding verantwoordelik is.
Selfs wanneer die geboue leeg of onderbenut staan, moet die metro steeds vir sekuriteit, herstelwerk en instandhouding betaal, terwyl diefstal en skade verdere koste veroorsaak.
Op 30 Julie vanjaar het die raad die verantwoordelike departemente opdrag gegee om opknappingswerk te voltooi, voornemende operateurs by te staan, ’n duidelike interdepartementele uitvoeringsraamwerk te vestig en alternatiewe bedryfsmodelle te oorweeg.
Hulle is ook versoek om met die Gautengse departement van onderwys saam te werk en teen September ’n verslag voor te lê.
Die VF Plus sal tydens die volgende oorsigkomitee vir maatskaplike ontwikkeling in September daarop aandring dat ’n deeglike verslag saamgestel word wat elke sentrum se bedryfskoste, insluitend sekuriteit, opknapping en ander uitgawes, uiteensit.
Op 4 November kry inwoners die geleentheid om verandering te kies. Stem VF Plus vir verantwoordelike bestuur, beter dienslewering en ’n metro wat inwoners se belastinggeld met respek en aanspreeklikheid bestuur.
