(Begrotingsdebat oor Gautengse departement van samewerkende regering en tradisionele sake)
Die VF Plus het gister tydens die begrotingsdebat vir die Gautengse departement van samewerkende regering en tradisionele sake (Cogta) gewaarsku dat die agteruitgang van Gauteng te wyte is aan onstabiele koalisies, ‘n tekort aan vaardighede en ‘n onvoldoende begroting.
Hierdie uitdagings ondermyn die doeltreffendheid van die provinsiale begroting, soos uitgewys in die verslag van die wetgewer se komitee oor Cogta.
Die finansiële krisis in munisipaliteite vererger die probleem, met inkomste-invordering wat stagneer weens onwettige kragverbindings, stukkende infrastruktuur en waterverliese van tot 40% weens lekkasies.
Onstabiele koalisieregerings bring verdere onsekerheid, wat bestuursposisies wisselvallig maak, administratiewe inmenging veroorsaak en ondoeltreffende begrotings bevorder wat projekte vertraag.
Die provinsie se finansiële druk neem toe, met ‘n verwagte negatiewe kontantsaldo in 2025/26 weens die e-tolskuld en aansuiwerings in gesondheid. Hierdie beperkings verhinder bykomende steun aan munisipaliteite.
Boonop bly ‘n aanhoudende tekort aan vaardighede en professionalisering in munisipaliteite ‘n uitdaging terwyl Cogta se pogings om tegniese ondersteuning te bied belemmer word deur onvoldoende befondsing om poste te vul, veral vir vroue en persone met gestremdhede.
Die verslag erken die verswakking van dienslewering, met ingrypings nodig vir water, sanitasie, elektrisiteit, behuising en paaie in minderbevoorregte gebiede.
Stedelike verval, soos gekaapte geboue en riool in strate, weerspieël ‘n groter nasionale krisis met water- en kragonderbrekings.
Die begroting krap net aan die oppervlak van Gauteng se uitdagings. Die sistemiese verval van plaaslike regering vereis volgehoue, meerjarige intervensies, aansienlik meer befondsing van nasionale vlak en onwrikbare politieke wil om die agteruitgang te stuit.
