Die VF Plus het Mpumalanga se landboubegroting verwerp weens dié departement se volgehoue wanprestasie en die groeiende frustrasie in die provinsie se landelike gemeenskappe.
Alhoewel R1,644 miljard aan die departement toegeken is vir die huidige finansiële jaar, sien boere en inwoners steeds ’n landskap deurspek met vertragings in projekte, vermorsing en leë beloftes.
Projekte wat sloer of stagneer is soos volg:
• Varsproduktemark in Mbombela:
Ná jare se gesloer is die mark nou bykans operasioneel, met ’n toekenning van R159,5 miljoen. Dit hou groot potensiaal vir ekonomiese groei in en die vertraging is onaanvaarbaar.
• Inkanyezi Hoenderboerdery en Agri-Hubs:
Hierdie projekte, wat deel vorm van die provinsiale strategie om jeug en opkomende boere te bemagtig, het tot stilstand gekom. Die Inkanyezi-projek sou ’n volwaardige pluimveeproduksiemodel insluit met abattoirs en verpakkingsgeriewe, maar vordering is minimaal.
• Marapyane Kollege:
’n Sleutelinstelling vir landbouopleiding, maar tans onderbenut. Die kollege bied kursusse in dierkunde, gewasproduksie en plaasbestuur aan, maar die departement toon geen strategie om dit te integreer met werkskepping nie.
Programme wat afgeneem het of beëindig is:
- Masibuyele Esibayeni:
Hierdie program het dit ten doel gehad om die genetiese gehalte van vee te verbeter en die Nguni-ras in gemeenskappe te hervestig. Dit is egter sonder enige aankondiging beëindig, ten spyte van sy sukses in voedselveiligheid en inkomste-generering. - Akwakultuurprogram:
Van 20 visplase is slegs een oor. Dit dui op ’n ernstige agteruitgang in alternatiewe landbou-ontwikkeling. - Fortune 40-jeugprojek:
’n Ambisieuse inisiatief om jong boere te bemagtig deur toegang tot markte en mentorskap. Die projek het vasgeval in burokratiese slaggate en verloor nou momentum.
Luidens ’n berig in die media beplan die departement wetgewing wat staatsaankope uitsluitlik aan swart boere wil toeken. Hierdie beleid, wat sogenaamde “transformasie-mikpunte” nastreef, is vaag en onverklaard. Dit skep onsekerheid oor wie bevoordeel word en op watter grondslag.
Die VF Plus waarsku teen die gebruik van ras as maatstaf vir bemagtiging. Ware ontwikkeling berus op behoeftes, vaardigheid en volhoubaarheid – nie op politieke agendas nie.
Die party sal aanhou druk uitoefen totdat die departement tasbare vordering toon en landelike gemeenskappe die ondersteuning ontvang wat hulle toekom.
