fbpx
Vryheidsfront Plus

Departement van justisie en grondwetlike ontwikkeling slaag nie daarin om grondwetlike demokrasie in Suid-Afrika te bevorder

(Begrotingsposdebat in parlement: Justisie en grondwetlike ontwikkeling)

Die mandaat van die departement van justisie en grondwetlike ontwikkeling is om die grondwetlike demokrasie in Suid-Afrika te bevorder. Dit moet gemeet word aan sy vermoë om die Grondwet en die oppergesag van die reg te handhaaf en te beskerm, om toeganklike, regverdige, vinnige en koste-doeltreffende administrasie van geregtigheid in die belang van 'n veiliger Suid-Afrika te verseker.

Die VF Plus deel die mening van professor Koos Malan van die Universiteit van Pretoria, wat in 2019 'n boek gepubliseer het met die titel 'Daar is Geen Hoogste Grondwet nie’.

Die stel mites wat in die Grondwet waargeneem word, is baie duidelik. Die Grondwet is nie die opperste gesag van die reg nie en gewis ook nie deurlopend eenders of blywend nie.

As individue daarop vertrou vir beskerming, leef hulle in 'n gekkeparadys. Die Grondwet is kwesbaar vir sosio-politieke kragte, verander voortdurend en dikwels ingrypend ongeag streng wysigingsvereistes.

Die drieledige skeiding van magte is meer metafories as werklik en daarom is dit nie in staat om effektiewe wigte en teenwigte te verseker nie.

Alhoewel institusioneel geskei met eie personeel en funksies, word die drie afdelings gewoonlik geïntegreer onder 'n enkele dominante politieke leierskap, wat daartoe verbind is om dieselfde ideologiese doelwitte te bereik.

Die handves van individuele regte kan nie geregtigheid waarborg nie, want regte is onderhewig aan die ideologie-gedrewe uitoefening van geregtelike vertolking, dikwels met skadelike gevolge vir diegene wat op die handves van regte vertrou.

Suid-Afrika het 'n verbeterde manier van grondwetlikheid nodig, toegerus met 'n sober stelsel van beheer en balans en beter toegerus vir die bereiking van geregtigheid deur 'n ewewigtige grondwet.

Volgens die Grondwet moet die openbare sektor, wat die staatsdiens insluit, onpartydig en professioneel wees.

Gevolglik is die vorming van verhoudings van patronaatskap, aanstellings, promosies, lewering van dienste en die toekenning van kontrakte weens betrokkenheid by, of in ruil vir lojaliteit aan die regerende party of enige van sy faksies, ontoelaatbaar en ongrondwetlik.

Sedert die inwerkingtreding van die Grondwet is daar kragtige kragte wat hierdie waardes en beginsels gemarginaliseer het.

Die Suid-Afrikaanse regbank moet hierdie waardes handhaaf.

Die verslag van die parlementêre komitee oor justisie vertel 'n verhaal van 'n departement met ongevulde kritieke poste op senior bestuursvlak, 'n onderbefondsde spesiale ondersoekeenheid, 'n verminderde begroting vir die nasionale vervolgingsgesag en vakatures by die inligtingsreguleerder.

Ook van ernstige kommer oor dienslewering by die meesterskantoor, nog ‘n omkeerstrategie vir die staatsregsdienste, agterstande in sake in laer howe, ‘n gedeeltelike en politieke gedrewe menseregtekommissie, 'n politiek-gedrewe en mislukte kantoor van die openbare beskermer, swak kontrakbestuur wat lei tot onreëlmatige uitgawes, ondoeltreffende bestuur van personeel, fisieke en inligtingsekerheid wat in die gedrang is en 'n onvoldoende openbaarmakingsproses van die voorwaardelike verpligtinge van staatsprokureurs.

Dit is duidelik dat die departement nie daarin slaag om sy mandaat te vervul nie en moes lankal onder administrasie geplaas gewees het.

DEEL DIT:

jongste artikels

Wil jy voortgaan in Afrikaans of Engels?

Kies hieronder.

Would you like to continue in English or Afrikaans?

Choose below.