Die bedanking van die Noord-Kaapse LUR vir gesondheid, Maruping Lekwene, bevestig wat die VF Plus en die ouditeur-generaal (OG) reeds lankal uitgewys het: Die departement is in totale administratiewe, finansi\u00eble en morele verval.<\/p>\n\n\n\n
Die mees onlangse verslae van die OG en die gesondheidsombud toon dat die provinsiale gesondheidstelsel onder politieke en administratiewe wanbestuur ineengestort het.<\/p>\n\n\n\n
In die provinsiale departement van gesondheid se vierde agtereenvolgende gekwalifiseerde oudit, het die OG onder meer bevind dat:<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Onre\u00eblmatige uitgawes van meer as R15,5 miljard nie ondersoek of teruggevorder is nie.
\u2022 Bestuur van rekords en interne kontroles feitlik nie bestaan nie.
\u2022 Verskeie infrastruktuurprojekte onvoltooid, verkeerd bestuur of oorbetaal is.
\u2022 Die departement se leierskap geen stappe geneem het om bevindings reg te stel nie.<\/p>\n\n\n\n
Die omvang van finansi\u00eble wanbestuur is s\u00f3 groot dat dit nou duidelik is dat die departement nie meer in staat is om sy grondwetlike pligte na te kom nie.<\/p>\n\n\n\n
Die gesondheidsombud se 2025-verslag oor die Noord-Kaapse Geestesgesondheidhospitaal en die Robert Mangaliso Sobukwe-hospitaal is selfs meer ontstellend en bevind dat:<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Pasi\u00ebnte aan onmenslike toestande blootgestel is.
\u2022 Voorkombare sterftes weens nalatigheid en swak bestuur plaasgevind het.
\u2022 Die departement se toesigstrukture totaal gefaal het.
\u2022 Die gesondheidstelsel in die provinsie \u2019n \u201cge\u00efnstitusionaliseerde mislukking\u201d geword het.<\/p>\n\n\n\n
Hierdie is \u2019n direkte gevolg van politieke nalatigheid en \u2019n gebrek aan aanspreeklikheid op die hoogste vlak.<\/p>\n\n\n\n
Die bedanking van die LUR kan politieke druk verlig, maar dit herstel nie die hospitale, bring nie dissipline terug en laat nie die pasi\u00ebnte herleef wat weens hierdie wanbestuur gesterf het nie. Hierdie is nie net administratiewe mislukkings nie, dit is morele bankrotskap binne die departement.<\/p>\n\n\n\n
Die VF Plus beklemtoon dat die bedanking van die LUR nie as \u2019n oplossing beskou kan word nie, maar eerder as bewys dat die departement totaal wanfunksioneel en onregeerbaar geword het.<\/p>\n\n\n\n
Die departement van gesondheid in die Noord-Kaap moet onmiddellik onder administrasie geplaas word ingevolge artikel 100 van die Grondwet.<\/p>\n\n\n\n
Die VF Plus versoek die nasionale regering dat:<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Die nasionale departement van gesondheid en die nasionale tesourie die finansi\u00eble en bestuursbeheer oorneem.
\u2022 \u2019n Forensiese oudit oor alle kontrakte, tenders en infrastruktuurprojekte sedert 2019 gedoen word.
\u2022 Die Valke (direktoraat vir voorkeurmisdade) en nasionale vervolgingsgesag (NVG) ondersoek na moontlike strafregtelike oortredings instel, insluitend oortredings van die Openbare Finansi\u00eble Bestuurswet en korrupsie.
\u2022 Spesiale provinsiale gesondheidsinspeksies uitgevoer word om pasi\u00ebnte se veiligheid en menswaardigheid te herstel.<\/p>\n\n\n\n
Die mense van die Noord-Kaap kan nie langer die prys betaal vir onbevoegdheid en korrupsie nie. Die VF Plus sal aanhou om hierdie saak in die wetgewer en voor die staande komitee op openbare rekeninge (Skoor) te bevorder totdat daar werklike aanspreeklikheid, forensiese ondersoeke en strafregtelike gevolge is.<\/p>\n\n\n\n
Die werklike toets vir leierskap is aanspreeklikheid en regverdigheid. Die party sal aanhou druk uitoefen vir volledige deursigtigheid, strafregtelike vervolging van skuldiges en die plasing van die departement onder administrasie om te voorkom dat verdere lewens verlore gaan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Die bedanking van die Noord-Kaapse LUR vir gesondheid, Maruping Lekwene, bevestig wat die VF Plus en die ouditeur-generaal (OG) reeds lankal uitgewys het: Die departement is in totale administratiewe, finansi\u00eble en morele verval. Die mees onlangse verslae van die OG en die gesondheidsombud toon dat die provinsiale gesondheidstelsel onder politieke en administratiewe wanbestuur ineengestort het. […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":83841,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"79389,17810,61551,69854,20407,57963","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"ppma_author":[290,440],"class_list":["post-83840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mediaverklarings"],"acf":[],"yoast_head":"\n