Die VF Plus verwelkom die aankondiging van die minister van grondsake, Thoko Didiza, dat ‘n datum vroeg aanstaande jaar reeds bepaal is vir die proses waarmee die sogenaamde TRANCRAA-trustgronde, wat in staatsbesit is, na dekades aan hul regmatige eienaars oorgedra gaan word.<\/p>\n
Mnr. Peter Marais, VF Plus-lid van die Wes-Kaapse wetgewer, het die minister op 24 Julie vanjaar skriftelik versoek om landelike gebiede wat in trust gehou word, oor te dra aan bruin gemeenskappe wat die regmatige eienaars is.<\/p>\n
Die nasionale departement van landbou het gister in reaksie op mnr. Marais se skriftelike versoek die onderneming gegee dat die gronde voor Maart 2021 oorgedra sal word in terme van die TRANCRAA-Wet. Die oorhandigingsproses is glo reeds in `n gevorderde stadium.<\/p>\n
Die VF Plus was oor dekades by die gemeenskappe se stryd betrokke, en dit was nog altyd die standpunt van die party dat wat grondhervorming aanbetref, staatsgronde eerste aangewend moet word vir herverdeling van grond.<\/p>\n
Die party is bly dat hy nou ‘n belangrike rol kon speel om ‘n oplossing te vind vir die kwessie binne hierdie raamwerk.<\/p>\n
Die party het etlike maande gelede in die Wes-Kaapse wetgewer daarop aangedring dat alle gronde soos later vervat in die Wet op die Transformasie van Sekere Landelike Gebiede (algemeen bekend in die Engelse Transformation of Certain Rural Areas Act of TRANCRAA-Wet), sonder verdere versuim aan die gemeenskappe oorgedra moes word.<\/p>\n
Die sogenaamde TRANCRAA-gronde van sowat 1,3 miljoen hektaar sluit dertien gebied in die Wes-Kaap in, agt in die Noord-Kaap en drie in die Vrystaat. Dit is grond wat histories aan sekere bruin gemeenskappe geskenk is maar wat nooit formeel aan hulle oorgedra is nie.<\/p>\n
Die gronde is in 1959 aan die destydse regering as trustee oorgedra, en na verskeie verwikkelinge, is die TRANCRAA-Wet in 1998 aangeneem.<\/p>\n
In 2000 het die nuwe kant-tot-wal-munisipale bedeling egter in werking getree. Die selfstandigheid waaroor die betrokke gemeenskappe dekades en selfs eeue beskik het, is daarmee weggeneem. In stede van eiendomsreg, het hulle beheer oor hul grond verloor.<\/p>\n
Die formele oogmerk van die wet was om die gronde aan die gemeenskappe terug te gee, maar in die praktyk het dit neergekom op ’n oordrag van die grond aan plaaslike munisipaliteite.<\/p>\n
Dit het in effek beteken dat die gemeenskappe eintlik net voor die keuse gelaat is oor hoe hulle met die munisipaliteite kon saamwerk om hul eie grond te bestuur. Daar was steeds geen sprake van eienaarskap nie.<\/p>\n
Strukture vir dienslewering en geskilbeslegting wat vir dekades goed gewerk het, is vervang met swak munisipale dienste waarvoor betaal moes word. Die wet was slegs tot nadeel van die gemeenskappe.<\/p>\n
Die VF Plus was lank by die mense se stryd betrokke en die vorige leier van die party, dr. Pieter Mulder, het onder meer op ‘n beraad aan die gemeenskappe ‘n uiteensetting gegee van die pad na selfbeskikking.<\/p>\n
Die mense se stryd om hul eie gronde formeel te bekom, was ‘n lang en opdraande-stryd. Sekere gemeenskappe het hulle oor die jare tot die hof gewend en ander het ‘n velerlei ander pogings aangewend om die saak te besleg.<\/p>\n
Met verloop van tyd het dit eindelik begin lyk of die ANC-regering die aangeleentheid nimmereindigend sou uitrek.<\/p>\n
Die VF Plus is daarom verheug dat hy ‘n belangrike rol kon speel om geregtigheid te laat geskied aan hierdie minderheidsgemeenskappe. Die party sal aanhou om die saak namens die gemeenskappe te dryf totdat die grond formeel aan die regmatige eienaars oorgedra word.<\/p>\n
In Suid-Afrika is die grondvraag asook selfbeskikking nou ’n groot brandpunt. Dit is daarom belangrik dat gemeenskappe en individue sekerheid oor die eienaarskap van hul grond moet verkry.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Die VF Plus verwelkom die aankondiging van die minister van grondsake, Thoko Didiza, dat ‘n datum vroeg aanstaande jaar reeds bepaal is vir die proses waarmee die sogenaamde TRANCRAA-trustgronde, wat in staatsbesit is, na dekades aan hul regmatige eienaars oorgedra gaan word. Mnr. Peter Marais, VF Plus-lid van die Wes-Kaapse wetgewer, het die minister op […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14109,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[100],"tags":[],"ppma_author":[313],"class_list":["post-62989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mediaverklarings"],"acf":[],"yoast_head":"\n